على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3360

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مصغر ( mosaqqar ) ص . ع . اسم تصغير شده . مصغر ( mosaqqer ) ص . ع . خرد گرداننده . مصغرة ( mosqerat ) ص . ع . ارض مصغرة : زمينى كه گياه وى كوتاه باشد . مصغوراء ( masqur ' ) ص . ع . ج : صغير . مصغى ( mosq ) ص . ع . مايل شدهء به طرفى . و قولهم هو مصغى اناؤه دربارهء كسى گويند كه از بهره و نصيب وى كم كرده باشند . مصغى ( mosqi ) ص . ع . كسى كه گوش مىدهد . مصف ( masaff ) ا . ع . جاى صف زدن . و جاى صف زدن در جنك . و جنك . ج : مصاف . مصفاة ( mesf t ) ا . ع . پالونه و ترش پالا . ج : مصافى . مصفح ( mosfah ) ا - ص . ع . مايل به چيزى . الحديث : قلب المؤمن مصفح على الحق . و پهن از هر چيزى . و آنكه هر دو جانب سر وى پست و پيشانى و ابر آمده باشد . و كج . و روى نرم و نيكو . و بينى كه استخوان آن معتدل باشد . و سرى كه دو صدغ وى فرو رفته و ما بين پيشانى و پس گردن آن دراز باشد . و هر دلى كه در آن ايمان و نفاق فراهم آمده باشد . و تير ششم از تيرهاى قمار . و سيف مصفح : تيغ پهناور . و كذلك : صدر مصفح . مصفح ( mosaffah ) ا - ص . ع . پهن و عريض . و رجل مصفح الراس : مرد پهن‌سر . و سيف مصفح : شمشير پهن . مصفحا ( mosfahan ) ا . ع . ضربه بالسيف مصفحا : بپهناى شمشير زد او را . مصفحات ( mosaffah t ) . ع . ج . مصفحة ( mosaffahat ) و ( mosaffehat ) . مصفحة ( mosaffahat ) ا . ع . گوسپندى كه وى را نادوشند تا بزرك پستان و پر شير نمايد . مصفحة ( mosaffahat ) و ( mosaffehat ) ا . ع . شمشير . ج : مصفحات . مصفر ( mosfer ) ص . ع . تهى دست و محتاج . مصفر ( mosfarr ) ص . ع . زرد . مصفر ( mosaffar ) ص . ع . گرسنه . مصفر ( moseffer ) ص . ع . فلان مصفر استه : فلان بسيار تيز دهنده است . مصفرة ( mosafferat ) ا . ع . گروهى كه علامت و نشان آنها زردى باشد . مصفعانى ( masfa ' niyy ) ص . ع . رجل مصفعانى : مرد سيلى زننده . مصفور ( masfur ) ص . ع . گرسنه . و كسى كه صفرا در وى جمع شده باشد . و آن كه شكم او زردآب‌ناك بود . مصفوف ( masfuf ) ص . ع . صف‌زده . مصفى ( mesf ) ا . ع . پالونه و ترش پالا . ج : مصافى . مصفى ( mosaffa ) ص . ع . صاف شده . مصفى ( mosaffi ) ص . ع . آن كه صاف مىكند . مصقر ( mosaqqar ) ا . ع . رطب كه بر آن شيرهء خرما ريزند تا تر و تازه بماند . مصقع ( mosqa ' ) ص . ع . خطيب بليغ و يا بلندآواز . و آنكه در نماند در سخن و بسته نشود بر وى كلام . مصقعة ( mosqe'at ) ص . ع . ارض مصقعة : زمين پشك‌زده شده . مصقل ( masqal ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ابزارى كه بدان جلا مىدهند و صيقل مىزنند و زنك چيزى را مىزدايند و بز داغ نيز كويند . مصقل ( mesqal ) ص . ع . خطيب مصقل : خطيب بليغ ، مقلوب مصلق است . مصقلة ( masqalat ) ص . ع . نام مردى . مصقلة ( masqalat ) ا . ع . آلت زدودن زنك و صيقل دادن . ج : مصاقل . مصقور ( masqur ) ص . ع . زده شده . مصقوعة ( masqu'at ) ص . ع . ارض مصقوعة : زمين پشك زده شده كه در آن شبنم باشد . مصقول ( masqul ) ص . ع . صيقل شده و جلا داده شده . مصك ( masakk ) ص . ع . شتر مرغى كه در رفتن بندهاى پايهاى آن بهم برخورد . و رجل مصك : مردى كه زانوها و بندهاى پاى آن مضطرب و متزلزل باشد . مصك ( mesakk ) ا . ع . مغلاق و كليدان . مصك ( mesakk ) و مصكة ( mes kkat ) ص . ع . قوى و تواناى از مردم و جز آن . مصل ( masl ) ا . ع . ترف و آبى كه از پنير بيرون آيد پس از پختن و فشردن . مصل ( masl ) م . ع . مصل مصلا ( از باب نصر ) : تراويد و روان گرديد و چكيد . و مصل لفلان من حقه : جدا گرديد براى فلان حق او . و مصل ماله : تباه كرد مال خود را و بنابايست خرج كرد آن را . و مصلت استه : چكيد از است وى . و مصل الشئ مصلا و مصولا : چكيده شد آن چيز . و مصل